കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെ ഗാന്ധാരിമാർ: ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരുടെ പ്രാധാന്യവും പങ്കും
കമ്പനികൾ വലിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളാണെങ്കിൽ, ആ സാമ്രാജ്യത്തിലെ സമ്പത്ത് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന നിഷ്പക്ഷരായ ഉപദേശകരാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാർ (Independent Directors). കമ്പനിയുടെ പ്രൊമോട്ടർമാരുമായോ മാനേജ്മെന്റുമായോ യാതൊരു സാമ്പത്തിക ബന്ധവുമില്ലാതെ, ഓഹരി ഉടമകളുടെ താൽപ്പര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരാണിവർ
ആരാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ?
കമ്പനീസ് ആക്ട് 2013 (സെക്ഷൻ 149(6)) പ്രകാരം താഴെ പറയുന്ന യോഗ്യതകളുള്ള ഒരാൾക്ക് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടറാകാം:
കമ്പനിയുടെയോ അതിന്റെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയോ പ്രൊമോട്ടർ ആയിരിക്കരുത്
. കമ്പനിയുമായി കഴിഞ്ഞ രണ്ട് സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളിലോ നിലവിലോ ഗണ്യമായ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല
. പ്രൊമോട്ടർമാരുമായോ മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരുമായോ കുടുംബബന്ധം പാടില്ല
. അറിവ്, സത്യസന്ധത, പ്രവൃത്തിപരിചയം എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കണം
. ചില പൊതുമേഖലാ കമ്പനികളിലെ ഡയറക്ടർമാർ 'ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ പ്രൊഫിഷ്യൻസി ടെസ്റ്റ്' വിജയിച്ചിരിക്കണം
.
നിയമനവും കാലാവധിയും
ഒരു ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടറുടെ നിയമനം ഓഹരി ഉടമകളുടെ പൊതുയോഗത്തിലാണ് നടക്കുന്നത്
കാലാവധി: ഒരു തവണ 5 വർഷം വരെയാണ് കാലാവധി. പരമാവധി തുടർച്ചയായി രണ്ട് തവണ (ആകെ 10 വർഷം) മാത്രമേ ഈ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കാൻ സാധിക്കൂ
. കൂളിംഗ് പിരീഡ്: 10 വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയാൽ, വീണ്ടും അതേ കമ്പനിയിൽ വരണമെങ്കിൽ 3 വർഷത്തെ നിർബന്ധിത ഇടവേള (Cooling-off period) എടുക്കണം
. പ്രതിഫലം: ഇവർക്ക് സ്റ്റോക്ക് ഓപ്ഷനുകൾ (ESOPs) നൽകാൻ പാടില്ല. മീറ്റിംഗുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള ഫീസും ചെലവുകളും ഓഹരി ഉടമകൾ അംഗീകരിക്കുന്ന ലാഭവിഹിതവും മാത്രമേ സ്വീകരിക്കാൻ അനുവാദമുള്ളൂ
.
പ്രധാന ചുമതലകളും സമിതികളും
ബോർഡ് തീരുമാനങ്ങളിൽ ഒരു 'മനഃസാക്ഷി സൂക്ഷിപ്പുകാരൻ' ആയി ഇവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു
ചെറുകിട ഓഹരി ഉടമകളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക
. കമ്പനിയുടെ തന്ത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങളിലും റിസ്ക് മാനേജ്മെന്റിലും പുറത്തുനിന്നുള്ള നിഷ്പക്ഷമായ കാഴ്ചപ്പാട് നൽകുക
. അഴിമതികളോ ചട്ടവിരുദ്ധമായ പ്രവർത്തനങ്ങളോ കണ്ടാൽ ബോർഡിനെ അറിയിക്കുക
.
കൂടാതെ, ഓഡിറ്റ് കമ്മിറ്റി (Audit Committee), സി.എസ്.ആർ (CSR), നാമനിർദ്ദേശ സമിതി (Nomination & Remuneration Committee) തുടങ്ങിയ പ്രധാന സമിതികളിൽ ഇവർ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു
ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും നിയമനടപടികളും
എല്ലാ പിഴവുകൾക്കും ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാർ ഉത്തരവാദികളല്ല. എന്നാൽ, അവരുടെ അറിവോടും സമ്മതത്തോടും കൂടി നടക്കുന്ന ക്രമക്കേടുകൾക്കും അല്ലെങ്കിൽ ജാഗ്രതക്കുറവ് മൂലം സംഭവിക്കുന്ന വീഴ്ചകൾക്കും ഇവർ ശിക്ഷാർഹരാണ്
ഉപസംഹാരം
ഒരു ക്രിക്കറ്റ് മത്സരത്തിലെ അമ്പയറെപ്പോലെയാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ. അദ്ദേഹം കളി കളിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ കളി കൃത്യമായ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചാണോ നടക്കുന്നത് എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു
