പി.ഡി.എഫിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടറെ (സ്വതന്ത്ര ഡയറക്ടർ) കുറിച്ചുള്ള സമ്പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു.
ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ: കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെ 'കൺസാക്ഷൻസ് കീപ്പർ'
കമ്പനികളുടെ ബോർഡ് റൂമുകളിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട നിഷ്പക്ഷമതികളായ ഉപദേശകരാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാർ
ആരാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ? (സെക്ഷൻ 149(6))
ഒരു വ്യക്തി ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടറാകാൻ താഴെ പറയുന്ന യോഗ്യതകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം:
ബന്ധമില്ലാത്ത വ്യക്തി: കമ്പനിയുടെയോ അതിന്റെ ഹോൾഡിംഗ്/സബ്സിഡിയറി കമ്പനികളുടെയോ പ്രൊമോട്ടർ ആകാൻ പാടില്ല
. സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങൾ: കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷങ്ങളിലോ നിലവിലെ വർഷത്തിലോ കമ്പനിയുമായി കാര്യമായ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കരുത്
. ബന്ധുക്കൾ: പ്രൊമോട്ടർമാരുമായോ മറ്റ് ഡയറക്ടർമാരുമായോ കുടുംബബന്ധം പാടില്ല
. പരിചയസമ്പത്ത്: ആവശ്യമായ അറിവും സത്യസന്ധതയും പ്രവൃത്തിപരിചയവും ഉണ്ടായിരിക്കണം
. നിഷ്പക്ഷത: തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ഇവർക്ക് സ്റ്റോക്ക് ഓപ്ഷനുകൾ (ESOPs) സ്വീകരിക്കാൻ അനുവാദമില്ല
. പ്രോഫിഷ്യൻസി ടെസ്റ്റ്: ചില പബ്ലിക് കമ്പനികളിലെ ഡയറക്ടർമാർ നിശ്ചിത പ്രാവീണ്യ പരീക്ഷ പാസായിരിക്കണം
.
നിയമനവും കാലാവധിയും
നിയമനം: ഷെയർഹോൾഡർമാരുടെ ജനറൽ മീറ്റിംഗിലാണ് ഇവരെ നിയമിക്കുന്നത്
. നോമിനേഷൻ ആൻഡ് റെമ്യൂണറേഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെ ശുപാർശ ഇതിന് ആവശ്യമാണ് . കാലാവധി: ഒരു തവണ 5 വർഷം വരെയാണ് കാലാവധി
. ഒരു പ്രത്യേക പ്രമേയത്തിലൂടെ (Special Resolution) വീണ്ടും 5 വർഷത്തേക്ക് കൂടി നിയമിക്കാം . കൂളിംഗ്-ഓഫ് പിരീഡ്: തുടർച്ചയായി 10 വർഷം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചാൽ, അതേ കമ്പനിയിൽ വീണ്ടും നിയമിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് 3 വർഷത്തെ നിർബന്ധിത ഇടവേള എടുത്തിരിക്കണം
. പ്രതിഫലം: ഇവർക്ക് സിറ്റിംഗ് ഫീസും യാത്ര ചിലവുകളും ഷെയർഹോൾഡർമാർ അംഗീകരിച്ച ലാഭവിഹിതവും മാത്രമേ ലഭിക്കൂ. സ്റ്റോക്ക് ഓപ്ഷനുകൾ ലഭിക്കില്ല
.
പ്രധാന ചുമതലകളും അധികാരങ്ങളും
ബോർഡിന്റെ മനസാക്ഷിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇവർക്ക് താഴെ പറയുന്ന ചുമതലകളുണ്ട്:
കമ്പനിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ ഷെയർഹോൾഡർമാരുടെ താൽപ്പര്യത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക
. ചെറുകിട നിക്ഷേപകരുടെ (Minority Shareholders) താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക
. കമ്പനിയുടെ സ്ട്രാറ്റജി, റിസ്ക് മാനേജ്മെന്റ് എന്നിവയിൽ പുറത്തുനിന്നുള്ള ഒരു കാഴ്ചപ്പാട് നൽകുക
. അഴിമതിയോ നിയമവിരുദ്ധമായ പ്രവർത്തനങ്ങളോ കണ്ടാൽ അവ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുക
.
പ്രധാന കമ്മിറ്റികളിലെ പങ്കാളിത്തം:
ഓഡിറ്റ് കമ്മിറ്റി: ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരായിരിക്കണം
. കൂടാതെ CSR കമ്മിറ്റി, നോമിനേഷൻ ആൻഡ് റെമ്യൂണറേഷൻ കമ്മിറ്റി, സ്റ്റേക്ക് ഹോൾഡേഴ്സ് റിലേഷൻഷിപ്പ് കമ്മിറ്റി എന്നിവയിലും ഇവർ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു
.
ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും നിയമപരമായ ബാധ്യതകളും
എല്ലാ തെറ്റുകൾക്കും ഇവരെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, താഴെ പറയുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇവർ ഉത്തരവാദികളായിരിക്കും
അവരുടെ അറിവോടെയോ സമ്മതത്തോടെയോ നടക്കുന്ന നിയമവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തികൾ
. ശരിയായ ജാഗ്രത (Due Diligence) പാലിക്കാത്തതുമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന വീഴ്ചകൾ
. ഉദാഹരണത്തിന്, കമ്പനിയുടെ പ്രോസ്പെക്ടസിലെ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കാതെ അംഗീകരിച്ചാൽ ഇവർ ശിക്ഷാർഹരാണ്
.
ഉപസംഹാരം - '3 I' സൂത്രവാക്യം
നല്ല ഭരണനിർവ്വഹണത്തിന് (Good Governance) ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാർ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു
I - Independent in judgment: തീരുമാനങ്ങളിൽ സ്വതന്ത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു
. I - Impartial in decision-making: പക്ഷപാതരഹിതമായ നിലപാടുകൾ എടുക്കുന്നു
. I - Instrumental in protecting interest: നിക്ഷേപകരുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു
.
ചുരുക്കത്തിൽ, ക്രിക്കറ്റ് മത്സരത്തിലെ ഒരു 'അമ്പയറെ' പോലെ, കളിയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാതെ കളി നിയമങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ നടക്കുന്നത് എന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നവരാണ് ഇവർ
