ഇതാ കമ്പനീസ് ആക്ട് (Companies Act) 2013-നെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കമ്പനി രൂപീകരണത്തെയും അതിന്റെ പ്രധാന വശങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ ലേഖനം:
കമ്പനി രൂപീകരണവും രജിസ്ട്രേഷനും: കമ്പനീസ് ആക്ട് 2013 പ്രകാരം
ഇന്ത്യയിൽ ഒരു കമ്പനി എന്നത് നിയമപരമായ നിലനിൽപ്പുള്ളതും അതിന്റെ അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നതുമായ ഒരു സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിത്വമാണ്
1. കമ്പനിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ (Core Characteristics)
സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിത്വം (Separate Legal Entity): 'സോളമൻ v. സോളമൻ' കേസ് പ്രകാരം, കമ്പനി അതിന്റെ ഉടമകളിൽ നിന്നും ഡയറക്ടർമാരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു വ്യക്തിത്വമാണ്
. കമ്പനിക്ക് സ്വന്തം പേരിൽ സ്വത്ത് കൈവശം വെക്കാനും, കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടാനും, കോടതിയിൽ കേസ് നൽകാനും സാധിക്കും . കമ്പനിയുടെ കടങ്ങൾ അംഗങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ ബാധ്യതയല്ല . സ്ഥിരമായ നിലനിൽപ്പ് (Perpetual Succession): അംഗങ്ങളുടെ മരണം, വിരമിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ പാപ്പരാകൽ കമ്പനിയുടെ നിലനിൽപ്പിനെ ബാധിക്കില്ല
. "അംഗങ്ങൾ വരാം, പോവാം; പക്ഷേ കമ്പനി എന്നും നിലനിൽക്കും" എന്നതാണ് തത്വം . പരിമിത ബാധ്യത (Limited Liability): അംഗങ്ങളുടെ ബാധ്യത അവർ എടുത്ത ഓഹരികളിൽ അടയ്ക്കാനുള്ള തുകയിൽ മാത്രം പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു
. ഓഹരി കൈമാറ്റം (Transferability of Shares): നിക്ഷേപകർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ഓഹരികൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യാനും പണം പിൻവലിക്കാനും സാധിക്കും
. കോമൺ സീൽ (Common Seal): കമ്പനിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഒപ്പായി ഇത് കണക്കാക്കുന്നു
. 2013-ലെ നിയമപ്രകാരം ഇത് ഇപ്പോൾ നിർബന്ധമില്ല . നിർമ്മിത വ്യക്തി (Artificial Legal Person): നിയമം സൃഷ്ടിച്ച ഒരു വ്യക്തിയായതിനാൽ കമ്പനിക്ക് ഭൗതിക രൂപമില്ല; അത് ഡയറക്ടർമാരിലൂടെയും ഓഫീസർമാരിലൂടെയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു
.
2. വിവിധതരം കമ്പനികൾ (Types of Companies)
അംഗത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ:
പബ്ലിക് കമ്പനി (Public Company): കുറഞ്ഞത് 7 അംഗങ്ങൾ വേണം
. പരമാവധി പരിധിയില്ല. കുറഞ്ഞത് 3 ഡയറക്ടർമാർ വേണം . പേരിനവസാനം "Limited" എന്ന് ചേർക്കണം . പ്രൈവറ്റ് കമ്പനി (Private Company): കുറഞ്ഞത് 2 അംഗങ്ങൾ, പരമാവധി 200
. ഓഹരി കൈമാറ്റത്തിന് നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട് . പേരിനവസാനം "Private Limited" എന്ന് ചേർക്കണം . ഏകാംഗ കമ്പനി (One Person Company - OPC): ഒരാൾക്ക് മാത്രം രൂപീകരിക്കാവുന്ന കമ്പനി
. ഇന്ത്യൻ പൗരത്വമുള്ള ഒരാൾക്ക് മാത്രമേ ഇത് തുടങ്ങാൻ സാധിക്കൂ .
ബാധ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ:
ഓഹരികളാൽ പരിമിതപ്പെടുത്തിയത് (Limited by Shares): അടയ്ക്കാത്ത ഓഹരി മൂല്യം വരെ മാത്രം ബാധ്യത
. ഗ്യാരണ്ടി പ്രകാരം പരിമിതപ്പെടുത്തിയത് (Limited by Guarantee): കമ്പനി നിർത്തലാക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ അംഗങ്ങൾ നിശ്ചിത തുക നൽകുമെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു
. പരിധിയില്ലാത്ത കമ്പനി (Unlimited Company): കടബാധ്യതകൾക്ക് അംഗങ്ങൾ പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദികളായിരിക്കും
.
3. കമ്പനിയുടെ പ്രമോഷൻ (Promotion of a Company)
ഒരു കമ്പനി എന്ന ആശയം രൂപപ്പെടുത്തുകയും അത് നിലവിൽ കൊണ്ടുവരാൻ ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയെ പ്രമോട്ടർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു
പ്രമോട്ടറുടെ ചുമതലകൾ: ബിസിനസ്സ് സാധ്യതകൾ പഠിക്കുക, മൂലധനം കണ്ടെത്തുക, നിയമപരമായ രേഖകൾ (MOA, AOA) തയ്യാറാക്കുക
. ബാധ്യതകൾ: കമ്പനി നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുൻപുള്ള കരാറുകൾക്ക് (Pre-incorporation contracts) കമ്പനി അംഗീകരിക്കുന്നത് വരെ പ്രമോട്ടർ വ്യക്തിപരമായി ബാധ്യസ്ഥനാണ്
. വിശ്വസ്തത (Fiduciary Duty): പ്രമോട്ടർ രഹസ്യമായി ലാഭമുണ്ടാക്കാൻ പാടില്ലെന്നും എല്ലാ വസ്തുതകളും വെളിപ്പെടുത്തണമെന്നും നിയമമുണ്ട്
.
4. രജിസ്ട്രേഷൻ നടപടികൾ (Incorporation Process)
കേന്ദ്ര കോർപ്പറേറ്റ് കാര്യ മന്ത്രാലയം (MCA) ഏർപ്പെടുത്തിയ SPICe+ എന്ന ഏകീകൃത വെബ് ഫോം വഴിയാണ് കമ്പനി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നത്
പേര് മാറ്റിവെക്കൽ (Name Reservation): SPICe+ Part A വഴി അനുയോജ്യമായ പേര് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു
. DSC & DIN: ഡിജിറ്റൽ സിഗ്നേച്ചർ സർട്ടിഫിക്കറ്റും ഡയറക്ടർ ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ നമ്പറും നേടുക
. രേഖകൾ തയ്യാറാക്കൽ: മെമ്മോറാണ്ടം ഓഫ് അസോസിയേഷൻ (MOA), ആർട്ടിക്കിൾസ് ഓഫ് അസോസിയേഷൻ (AOA) എന്നിവ തയ്യാറാക്കി സമർപ്പിക്കുക
. രജിസ്ട്രേഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്: വിവരങ്ങൾ ശരിയാണെങ്കിൽ രജിസ്ട്രാർ (ROC) സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഓഫ് ഇൻകോർപ്പറേഷൻ (Form INC-11) നൽകുന്നു
. ഇതിൽ കമ്പനിയുടെ സിൻ (CIN) നമ്പർ ഉണ്ടാകും . ഓഫീസ് വെരിഫിക്കേഷൻ: രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഓഫീസ് വിലാസം INC-22 ഫോം വഴി സ്ഥിരീകരിക്കണം
. ബിസിനസ്സ് തുടങ്ങൽ: 180 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ INC-20A ഫോം വഴി ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കാനുള്ള പ്രഖ്യാപനം നൽകണം
.
5. പ്രധാന രേഖകൾ (MOA & AOA)
മെമ്മോറാണ്ടം ഓഫ് അസോസിയേഷൻ (MOA): കമ്പനിയുടെ ഭരണഘടനയാണിത്
. ഇതിൽ പേര് (Name Clause), രജിസ്റ്റർ ഓഫീസ് വിലാസം (Registered Office Clause), ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Objects Clause), ബാധ്യത (Liability Clause), മൂലധനം (Capital Clause) എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു . ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണ് (Ultra Vires) . ആർട്ടിക്കിൾസ് ഓഫ് അസോസിയേഷൻ (AOA): കമ്പനിയുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമപുസ്തകമാണിത്
. മീറ്റിംഗുകൾ, ഓഹരി കൈമാറ്റം, ഡിവിഡന്റ് തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു .
6. കോർപ്പറേറ്റ് വെയിൽ നീക്കം ചെയ്യൽ (Lifting of Corporate Veil)
കമ്പനിയുടെ സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിത്വം എന്ന ആനുകൂല്യം വഞ്ചനയ്ക്കോ നിയമവിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങൾക്കോ വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കോടതി ആ മറ നീക്കി പിന്നിലുള്ള വ്യക്തികളെ ശിക്ഷിക്കും
പ്രധാന സാഹചര്യങ്ങൾ:
വഞ്ചന നടത്താൻ കമ്പനിയെ ഉപയോഗിക്കുക
. തൊഴിലാളി ക്ഷേമ നിയമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറുക
. നികുതി വെട്ടിപ്പ് നടത്തുക
. അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം നിയമപരമായ പരിധിയിൽ താഴെയാകുക
. പ്രോസ്പെക്ടസിലോ മറ്റോ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകുക
.
ബിസിനസ്സ് സുതാര്യമായി നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ഈ തത്വം സഹായിക്കുന്നു
