സ്വത്ത് കൈമാറ്റവും നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളും: ഒരു അവലോകനം
ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം (Hindu Succession Act, 1956) അനുസരിച്ച്, വിൽപത്രം (Will) ഇല്ലാത്ത പക്ഷം ഒരാളുടെ സ്വത്ത് മക്കൾക്ക് തുല്യമായി ലഭിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്. അഞ്ച് മക്കളുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിൽ ഓരോരുത്തർക്കും സ്വത്തിന്റെ 1/5 ഭാഗത്തിന് നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ടാകും.
കാണാതായ വ്യക്തിയുടെ സ്വത്ത് ഭാഗം വെക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമവശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. മരണ അനുമാനം (Presumption of Death)
ഇന്ത്യൻ തെളിവ് നിയമം (Indian Evidence Act, 1872) സെക്ഷൻ 108 പ്രകാരം, ഒരാളെക്കുറിച്ച് ഏഴ് വർഷത്തിലധികമായി യാതൊരു വിവരവുമില്ലെങ്കിൽ ആ വ്യക്തി മരിച്ചതായി കോടതിക്ക് അനുമാനിക്കാം (Civil Death). 35 വർഷമായി വിവരമില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ഇത് ബാധകമാണെങ്കിലും, ഈ പ്രക്രിയ സ്വയം സംഭവിക്കുന്ന ഒന്നല്ല.
2. കോടതി നടപടികൾ (Suit for Declaration)
സ്വത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പരിധിയിലുള്ള സിവിൽ കോടതിയിൽ (മുൻസിഫ് കോടതി അല്ലെങ്കിൽ സബ് കോടതി, ആലപ്പുഴ) ഒരു Suit for Declaration ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. വ്യക്തിയെ ഏഴ് വർഷത്തിലധികമായി കാണാനില്ലെന്നും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതായി അറിവില്ലെന്നും തെളിവുകൾ സഹിതം ബോധിപ്പിക്കണം.
* നടപടിക്രമം: പോലീസ് അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട്, പത്രപരസ്യം (Public Notice), സാക്ഷികളുടെ മൊഴി എന്നിവ പരിശോധിച്ച ശേഷം കോടതി പ്രഖ്യാപനം നൽകും.
* തുടർനടപടികൾ: കോടതി വിധി ലഭിച്ച ശേഷം മാത്രമേ നിയമപരമായ അവകാശ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (Legal Heir Certificate) പുതുക്കാനും റവന്യൂ രേഖകളിൽ മാറ്റം വരുത്താനും (Mutation) സാധിക്കൂ.
3. പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങൾ
"കാണാതായ വ്യക്തിയുടെ വിഹിതം ബാങ്കിൽ നിക്ഷേപിക്കാം" എന്നത് പ്രായോഗികമായ ഒരു നിർദ്ദേശമായി തോന്നാമെങ്കിലും നിയമപരമായി ഇത് നിലനിൽക്കില്ല.
* Defective Title: കോടതി പ്രഖ്യാപനമില്ലാതെ സ്വത്ത് വിൽക്കുന്നത് നിയമപരമായി അസാധുവാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കാണാതായ വ്യക്തിയുടെ ഒപ്പില്ലാതെ നടത്തുന്ന രജിസ്ട്രേഷൻ സബ് രജിസ്ട്രാർ തടയാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
* ഭാവിയിലെ വെല്ലുവിളികൾ: ഭാവിയിൽ ആ വ്യക്തി തിരിച്ചുവരികയോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് അവകാശികൾ അവകാശവാദമുന്നയിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ഈ വിൽപന കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടേക്കാം.
4. ലഭ്യമായ മാർഗങ്ങൾ
* സമ്പൂർണ്ണ വിൽപന: കോടതിയിൽ നിന്ന് സിവിൽ മരണം (Civil Death) സംബന്ധിച്ച വിധി സമ്പാദിച്ച ശേഷം, എല്ലാ അവകാശികളും ചേർന്ന് ജോയിന്റ് സെയിൽ ഡീഡ് (Joint Sale Deed) വഴി സ്വത്ത് കൈമാറുന്നതാണ് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ മാർഗ്ഗം.
* ഭാഗിക വിൽപന: നിലവിലുള്ള നാല് അവകാശികൾക്ക് അവരുടെ 4/5 ഭാഗം മാത്രം വിൽക്കാം. എന്നാൽ ഇത് വാങ്ങുന്ന ആൾക്ക് 'Co-ownership' അവകാശം മാത്രമേ നൽകൂ എന്നതിനാൽ വിപണിവില കുറയാനും പിന്നീട് നിയമപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
ഉപസംഹാരം:
ഭാവിയിൽ നിയമതടസ്സങ്ങളില്ലാത്ത (Litigation-free) രീതിയിൽ സ്വത്ത് കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതിനായി, ആദ്യം സിവിൽ കോടതിയിൽ നിന്ന് പ്രഖ്യാപനം നേടുകയും തുടർന്ന് എല്ലാ അവകാശികളും ചേർന്ന് ആധാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഉചിതം.
