വിവാഹബന്ധത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ

വിവാഹബന്ധത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ (ഇന്ത്യ)

​ഒരു സ്ത്രീക്ക് വിവാഹബന്ധത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന പ്രധാന നിയമപരമായ സംരക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്:

​1. തുല്യതയ്ക്കും അന്തസ്സിനുമുള്ള അവകാശം

​വിവാഹബന്ധത്തിൽ ഭർത്താവിനൊപ്പം തന്നെ തുല്യപദവിയും ആദരവും ലഭിക്കാൻ സ്ത്രീക്ക് അവകാശമുണ്ട്. വിവേചനങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു ജീവിതസാഹചര്യം ഓരോ സ്ത്രീയുടെയും മൗലികാവകാശമാണ്.

​2. അക്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തി (ഗാർഹിക പീഡന വിരുദ്ധ നിയമം)

​ശാരീരികമോ, മാനസികമോ, സാമ്പത്തികമോ ആയ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള പീഡനങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നേടാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്. ഗാർഹിക പീഡന നിരോധന നിയമം (2005) ഇതിനായി ശക്തമായ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.

​3. ജീവനാംശത്തിനുള്ള അവകാശം (Right to Maintenance)

​വിവാഹബന്ധം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, വേർപിരിയുന്ന സാഹചര്യത്തിലും മാന്യമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നതിനായി ഭർത്താവിൽ നിന്നും സാമ്പത്തിക സഹായം (Maintenance) ആവശ്യപ്പെടാൻ ഭാര്യക്ക് അവകാശമുണ്ട്.

​4. സ്ത്രീധനത്തിന്മേലുള്ള അവകാശം (Streedhan)

​വിവാഹസമയത്തോ അതിനുശേഷമോ സമ്മാനമായി ലഭിക്കുന്ന ആഭരണങ്ങൾ, പണം, മറ്റ് സ്വത്തുക്കൾ എന്നിവയിൽ പൂർണ്ണമായ ഉടമസ്ഥാവകാശം സ്ത്രീയ്ക്കാണ്. ഇത് കൈവശം വയ്ക്കാനോ കൈകാര്യം ചെയ്യാനോ മറ്റാർക്കും അനുവാദമില്ല.

​5. ശാരീരിക സ്വാതന്ത്ര്യവും സമ്മതവും

​സ്വന്തം ശരീരത്തിന്മേൽ പൂർണ്ണമായ അധികാരം സ്ത്രീക്കുണ്ട്. നിർബന്ധിത ലൈംഗികബന്ധം ഒഴിവാക്കാനും ഗർഭധാരണം പോലുള്ള പ്രത്യുൽപ്പാദനപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ സ്വന്തമായി തീരുമാനമെടുക്കാനും അവകാശമുണ്ട്.

​6. താമസിക്കാനുള്ള അവകാശം (Right to Matrimonial Home)

​വിവാഹശേഷം ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലോ പങ്കാളിയുമായി ചേർന്ന് താമസിക്കുന്ന വീട്ടിലോ (Shared Household) താമസിക്കാനുള്ള നിയമപരമായ അവകാശം സ്ത്രീക്കുണ്ട്.

​7. വിവാഹമോചനത്തിനുള്ള അവകാശം
​ക്രൂരത, പരസംഗം, ഉപേക്ഷിച്ചുപോകൽ തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ നിയമപരമായി വിവാഹമോചനം തേടാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്.
​8. കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം (Child Custody)
​വിവാഹമോചന വേളയിൽ കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണ ചുമതലയ്ക്കായി കോടതിയെ സമീപിക്കാം. കുട്ടിയുടെ നന്മയും ക്ഷേമവും കണക്കിലെടുത്താണ് ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ കോടതി തീരുമാനമെടുക്കുന്നത്.
​9. സ്ത്രീധന വിരുദ്ധ അവകാശം
​സ്ത്രീധനം ചോദിക്കുന്നതും വാങ്ങുന്നതും നൽകുന്നതും ഇന്ത്യയിൽ കുറ്റകരമാണ്. സ്ത്രീധനത്തിന്റെ പേരിൽ നടക്കുന്ന പീഡനങ്ങൾക്കെതിരെ പരാതി നൽകാൻ നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു.