ഇന്ത്യൻ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ 'ലിമിറ്റേഷൻ ആക്ട് 1963' പ്രകാരം ഓരോ സിവിൽ പരാതിക്കും കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ കൃത്യമായ സമയപരിധിയുണ്ട്. അനുവദിക്കപ്പെട്ട ഈ കാലയളവിനുള്ളിൽ കേസ് ഫയൽ ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായ പരിഹാരം തേടാനുള്ള അവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടേക്കാം. ഓരോ തരം കേസുകളെയും അവയുടെ സമയപരിധിയെയും താഴെ വിവരിക്കുന്നു:
1. പണമിടപാടുകളും കരാറുകളും (3 വർഷം)
ഭൂരിഭാഗം പണമിടപാടുകൾക്കും മൂന്ന് വർഷമാണ് സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
കടം തിരിച്ചുപിടിക്കൽ (Recovery of Money): ഒരു കരാർ പ്രകാരം നൽകിയ പണം തിരികെ ലഭിക്കാൻ, ആ പണം എന്ന് തിരികെ നൽകേണ്ടതായിരുന്നുവോ (Due date) ആ തീയതി മുതൽ 3 വർഷത്തിനുള്ളിൽ കേസ് നൽകണം.
കരാർ ലംഘനങ്ങൾ (Breach of Contract): രേഖാമൂലമുള്ള ഒരു കരാർ ലംഘിക്കപ്പെട്ടാൽ ആ തീയതി മുതൽ 3 വർഷമാണ് കാലാവധി.
സ്പെസിഫിക് പെർഫോമൻസ് (Specific Performance): ഒരു കരാറിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കാര്യം അതേപടി നടപ്പിലാക്കി കിട്ടാൻ (ഉദാഹരണത്തിന് വസ്തു കച്ചവട കരാർ) കരാർ ലംഘനം നടന്ന തീയതി മുതൽ 3 വർഷത്തിനുള്ളിൽ കോടതിയെ സമീപിക്കണം.
വാടക കുടിശ്ശിക (Unpaid Rent): വാടക ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം ലഭിക്കുന്ന തീയതി മുതൽ 3 വർഷമാണ് ഇതിന്റെ പരിധി.
2. ബാങ്ക് വായ്പകൾ
വായ്പയുടെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് സമയപരിധിയിൽ മാറ്റമുണ്ടാകും.
സെക്യൂരിറ്റി ഇല്ലാത്ത വായ്പകൾ (Unsecured Loan): തിരിച്ചടവ് മുടങ്ങുന്ന (Default) തീയതി മുതൽ 3 വർഷമാണ് സമയപരിധി.
മോർട്ട്ഗേജ് വായ്പകൾ (Secured/Mortgage): വസ്തുവോ മറ്റോ ഈടായി നൽകിയ വായ്പകളുടെ കാര്യത്തിൽ തിരിച്ചടവിൽ വീഴ്ചയോ നാശനഷ്ടമോ സംഭവിക്കുമ്പോൾ 12 വർഷം വരെ സമയം ലഭിക്കും.
3. വസ്തുവകകളും കൈവശാവകാശവും (12 വർഷം)
സ്ഥാവര വസ്തുക്കളുമായി (Immovable Property) ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾക്ക് നിയമം കൂടുതൽ സമയം അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്.
കൈവശാവകാശം തിരിച്ചുപിടിക്കൽ: ഒരാളുടെ കൈവശമിരുന്ന വസ്തു മറ്റൊരാൾ അനധികൃതമായി കൈവശപ്പെടുത്തിയാൽ അത് തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ 12 വർഷത്തിനുള്ളിൽ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യണം.
അഡ്വേഴ്സ് പൊസഷൻ (Adverse Possession): ഒരു വസ്തുവിൽ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഉന്നയിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങൾക്കും 12 വർഷമാണ് പരിധി.
4. കുടുംബ നിയമങ്ങളും ടോർട്ടുകളും (Tort)
മഹർ (Recovery of Dower): വിവാഹബന്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മഹർ തുക ലഭിക്കുന്നതിന് വീഴ്ച സംഭവിക്കുന്ന തീയതി മുതൽ 3 വർഷമാണ് കാലാവധി.
നഷ്ടപരിഹാര കേസുകൾ (Suit for Damages): അപകടങ്ങൾ മൂലമോ മറ്റോ ഉണ്ടാകുന്ന സിവിൽ തെറ്റുകൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം തേടാൻ 'കോസ് ഓഫ് ആക്ഷൻ' (Cause of Action) ഉണ്ടാകുന്ന തീയതി മുതൽ 1 മുതൽ 3 വർഷം വരെയാണ് സമയം.
5. കോടതി വിധി നടപ്പിലാക്കൽ (Execution of Decree)
ഒരു സിവിൽ കേസിൽ അനുകൂല വിധി ലഭിച്ചാൽ മാത്രം പോരാ, അത് നടപ്പിലാക്കുകയും വേണം. ഒരു കോടതി വിധി (Decree) നടപ്പിലാക്കി കിട്ടുന്നതിനായി വിധി വന്ന തീയതി മുതൽ 12 വർഷത്തിനുള്ളിൽ എക്സിക്യൂഷൻ പെറ്റീഷൻ ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങൾ
അക്നോളജ്മെന്റ് (Acknowledgement): ലിമിറ്റേഷൻ പിരീഡിനുള്ളിൽ കടക്കാരൻ പണം നൽകാനുണ്ടെന്ന് രേഖാമൂലം സമ്മതിച്ചാൽ ആ തീയതി മുതൽ വീണ്ടും പുതിയ മൂന്ന് വർഷം കൂടി ലിമിറ്റേഷൻ പിരീഡ് ലഭിക്കും.
നിയമപരമായ തടസ്സങ്ങൾ: കേസ് നൽകേണ്ട വ്യക്തിക്ക് പ്രായപൂർത്തിയായിട്ടില്ലെങ്കിലോ മാനസിക വൈകല്യമുള്ളയാളോ ആണെങ്കിൽ ആ തടസ്സം മാറുന്നത് വരെ ലിമിറ്റേഷൻ പിരീഡ് തുടങ്ങില്ല.
കാലതാമസം മാപ്പാക്കൽ (Condonation of Delay): സെക്ഷൻ 5 പ്രകാരം അപ്പീലുകൾക്കും അപേക്ഷകൾക്കും മതിയായ കാരണം ബോധിപ്പിച്ചാൽ സമയം നീട്ടി കിട്ടുമെങ്കിലും, സാധാരണ സിവിൽ സ്യൂട്ടുകൾക്ക് (Suits) ഈ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കില്ല.
ഉപസംഹാരം: നിയമപരമായ തർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ കൃത്യസമയത്ത് നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുക. ഒരു അഭിഭാഷകനുമായി ആലോചിച്ച് നിങ്ങളുടെ പരാതിയുടെ ലിമിറ്റേഷൻ പിരീഡ് എന്ന് അവസാനിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക
