ലിവിങ് ടുഗെദർ അഥവാ സഹജീവനവും ഹിന്ദു നിയമവും

ലിവിങ് ടുഗെദർ അഥവാ സഹജീവനവും ഹിന്ദു നിയമവും

വിവാഹം കഴിക്കാതെ തന്നെ ഒരു പുരുഷനും സ്ത്രീയും ദാമ്പത്യ ജീവിതത്തിന് സമാനമായ രീതിയിൽ ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുന്നതിനെയാണ് ലിവിങ്-ഇൻ റിലേഷൻഷിപ്പ് (Live-in Relationship) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഹിന്ദു നിയമത്തിൽ ഇതിനുള്ള സ്ഥാനവും നിയമപരമായ പരിരക്ഷകളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്.

1. നിയമപരമായ പദവി

ഹിന്ദു വ്യക്തിനിയമം ലിവിങ്-ഇൻ ബന്ധങ്ങളെ 'വിവാഹമായി' നേരിട്ട് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. എങ്കിലും, ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങളും വിവിധ ക്ഷേമ നിയമങ്ങളും മുൻനിർത്തി ഇത്തരം ബന്ധങ്ങൾക്ക് പരിമിതമായ നിയമ പരിരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നുണ്ട്.

2. കോടതികളുടെ നിരീക്ഷണം

 * ഒരു പുരുഷനും സ്ത്രീയും ദീർഘകാലം ദാമ്പത്യം പോലെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിയമം അതിനെ ഒരു വിവാഹമായി കണക്കാക്കാൻ (Presumption of Marriage) സാധ്യതയുണ്ട്.

 * എന്നാൽ കുറഞ്ഞ കാലയളവിലേക്കുള്ളതോ അല്ലെങ്കിൽ താൽക്കാലികമായതോ ആയ ബന്ധങ്ങൾക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള നിയമ പരിരക്ഷ ലഭിക്കുകയില്ല.

3. സ്ത്രീകൾക്കുള്ള അവകാശങ്ങൾ

ഒരു ലിവിങ്-ഇൻ ബന്ധത്തിലുള്ള സ്ത്രീക്ക് താഴെ പറയുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവനാംശം (Maintenance) ആവശ്യപ്പെടാൻ അവകാശമുണ്ട്:

 * ബന്ധം സുസ്ഥിരവും ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതുമാണെങ്കിൽ.

 * ഇരുവരും നിയമപരമായി വിവാഹം കഴിക്കാൻ യോഗ്യതയുള്ളവരാണെങ്കിൽ.

 * ഗാർഹിക പീഡന നിരോധന നിയമം (2005), CrPC സെക്ഷൻ 125 എന്നിവ പ്രകാരം സ്ത്രീകൾക്ക് പരിരക്ഷയും സാമ്പത്തിക സഹായവും ലഭിക്കാൻ അർഹതയുണ്ട്.

4. കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ

ഇത്തരം ബന്ധങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്ന കുട്ടികളെ നിയമപരമായി സാധുതയുള്ളവരായി (Legitimate) കണക്കാക്കുന്നു.

 * മാതാപിതാക്കളുടെ സ്വയം ആർജ്ജിത സ്വത്തിൽ (Self-acquired property) ഇവർക്ക് അവകാശമുണ്ട്.

 * എന്നാൽ കുടുംബസ്വത്തിൽ (Ancestral property) ഇവർക്ക് സ്വയമേവ അവകാശം ലഭിക്കില്ല.

5. സംരക്ഷണം ലഭിക്കാനുള്ള നിബന്ധനകൾ

കോടതിയുടെ പരിഗണന ലഭിക്കുന്നതിന് പ്രധാനമായും നാല് കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നു:

 * ബന്ധത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം.

 * ഒരേ വീട്ടിൽ ഒരുമിച്ച് താമസിക്കൽ.

 * സമൂഹത്തിന് മുന്നിലുള്ള സ്വീകാര്യത.

 * സാമ്പത്തികമായ പങ്കാളിത്തം.

6. വിവാഹവും ലിവിങ്-ഇൻ ബന്ധവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം

| വിവാഹം | ലിവിങ്-ഇൻ ബന്ധം |

|---|---|

| നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളും കടമകളും നൽകുന്നു. | നീതിപൂർവമായ സംരക്ഷണം മാത്രമാണ് നൽകുന്നത്. |

| സ്വത്തവകാശങ്ങൾ സ്വയമേവ സിദ്ധിക്കുന്നു. | സ്വത്തവകാശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ അനന്തരാവകാശങ്ങൾ പരിമിതമാണ്. |

> ചുരുക്കത്തിൽ: ലിവിങ്-ഇൻ ബന്ധങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ നിയമവിരുദ്ധമല്ല. എങ്കിലും ഇവയ്ക്ക് വിവാഹത്തിന് ലഭിക്കുന്ന അത്രയും വിപുലമായ നിയമപരമായ പദവിയില്ല. ഓരോ കേസിലെയും സാഹചര്യം അനുസരിച്ചാണ് കോടതികൾ ഇതിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്നത്.