കമ്പനിയിലെ പ്രധാന പങ്കാളികൾ (Stakeholders)
ഒരു കമ്പനിയെ 'കമ്പനി എക്സ്പ്രസ്' എന്ന ഒരു തീവണ്ടിയോട് ഉപമിച്ചാൽ, ആ വണ്ടി സുഗമമായി ഓടിക്കാൻ പലതരത്തിലുള്ള ആളുകൾ ആവശ്യമാണ്. ആ യാത്രയിലെ പ്രധാന പങ്കാളികളെ നമുക്ക് പരിചയപ്പെടാം
1. ഷെയർഹോൾഡർമാർ (Shareholders) - ട്രെയിനിന്റെ ഉടമകൾ
ട്രെയിൻ നിർമ്മിക്കുന്ന സമയത്ത് അതിലേക്ക് പണം നൽകിയവരാണ് ഷെയർഹോൾഡർമാർ
ഇവർ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശമുള്ളവരാണ്
. കമ്പനി ലാഭമുണ്ടാക്കുമ്പോൾ ഇവർക്ക് 'ഡിവിഡന്റ്' (Dividends) എന്ന പേരിൽ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്നു
. ട്രെയിൻ ഡ്രൈവർ ആവണം എന്നത് പോലുള്ള വലിയ തീരുമാനങ്ങളിൽ വോട്ട് ചെയ്യാൻ ഇവർക്ക് അധികാരമുണ്ട്
.
2. മെമ്പർമാർ (Members) - ഔദ്യോഗിക പട്ടികയിലുള്ളവർ
കമ്പനിയുടെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ (Register of Members) പേര് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളവരാണ് ഇവർ
എല്ലാ മെമ്പർമാരും ഷെയർഹോൾഡർമാരായിരിക്കാം
. എന്നാൽ ചില ഷെയർഹോൾഡർമാർ ടിക്കറ്റ് എടുത്തിട്ടുണ്ടാകുമെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ ഒപ്പിടാത്തതിനാൽ മെമ്പർമാർ ആയിട്ടുണ്ടാകില്ല
. യോഗങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാനും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനം പരിശോധിക്കാനും ഇവർക്ക് നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ട്
.
3. ഡയറക്ടർമാർ (Directors) - ട്രെയിൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നവർ
ട്രെയിൻ എങ്ങനെ ഓടിക്കണമെന്നും എവിടേക്ക് പോകണമെന്നും തീരുമാനിക്കുന്നത് ഡയറക്ടർമാരാണ്
ഇവർ ട്രെയിനിന്റെ ഉടമകളല്ലെങ്കിലും അത് സുരക്ഷിതമായി ഓടിക്കാൻ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരാണ്
. ഏത് സ്റ്റേഷനിൽ നിർത്തണം, എന്ത് സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകണം എന്നൊക്കെ ഇവർ തീരുമാനിക്കുന്നു
. എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർമാർ: ഒരു എഞ്ചിൻ ഡ്രൈവറെപ്പോലെ കമ്പനിയിൽ മുഴുവൻ സമയവും പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ
. ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാർ: ഒരു ഇൻസ്പെക്ടറെപ്പോലെ കാര്യങ്ങൾ സുതാര്യമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നവർ
.
4. ഡിബഞ്ചർ ഹോൾഡർമാർ (Debenture Holders) - പണം കടം നൽകിയവർ
കമ്പനിക്ക് കൂടുതൽ പണം ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ അത് ഷെയർഹോൾഡർമാരോട് ചോദിക്കാതെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് കടമായി വാങ്ങാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെ പണം നൽകുന്നവരാണ് ഡിബഞ്ചർ ഹോൾഡർമാർ
ഇവർ കമ്പനിയുടെ ഉടമകളോ യാത്രക്കാരോ അല്ല
. ഒരു ബാങ്കിനെപ്പോലെ ഇവർ കമ്പനിക്ക് പണം കടം നൽകുന്നു
. പകരമായി ഇവർക്ക് എല്ലാ മാസവും നിശ്ചിത പലിശ (Interest) ലഭിക്കുന്നു
. ഇവർക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാനോ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനോ അധികാരമില്ല. എന്നാൽ കമ്പനി പണം തിരിച്ചു നൽകിയില്ലെങ്കിൽ കമ്പനിയുടെ ആസ്തികൾ (ട്രെയിനിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ) ഈടായി ചോദിക്കാൻ ഇവർക്ക് സാധിക്കും
.
ചുരുക്കത്തിൽ, പണം നൽകി ഉടമസ്ഥരാകുന്നവരും (Shareholders/Members), അത് നിയന്ത്രിക്കുന്നവരും (Directors), ആവശ്യത്തിന് പണം കടം നൽകുന്നവരും (Debenture Holders) ചേർന്നാണ് ഒരു കമ്പനിയെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്
