ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ: കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെ നിഷ്പക്ഷനായ കാവൽക്കാരൻ

ആരാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ?

കമ്പനിയുമായോ അതിന്റെ പ്രൊമോട്ടർമാരുമായോ നേരിട്ട് സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളില്ലാത്ത, നിഷ്പക്ഷനായ ഒരു ഉപദേശകനാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ. സെക്ഷൻ 149(6) പ്രകാരം താഴെ പറയുന്ന യോഗ്യതകൾ ഇവർക്കുണ്ടായിരിക്കണം:

കമ്പനിയുടെ പ്രൊമോട്ടറോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ബന്ധുവോ ആയിരിക്കരുത്.
കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടയിലോ നിലവിലോ കമ്പനിയുമായി കാര്യമായ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കരുത്.
അറിവ്, സത്യസന്ധത, പ്രവൃത്തിപരിചയം എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കണം.
സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ കഴിവുള്ളവരായിരിക്കണം. ഇതിനായി ഇവർക്ക് സ്റ്റോക്ക് ഓപ്ഷനുകൾ (ESOPs) നൽകാൻ പാടില്ല.

നിയമനവും കാലാവധിയും

നിയമനം: ഷെയർഹോൾഡർമാരുടെ പൊതുയോഗത്തിലാണ് ഇവരെ നിയമിക്കുന്നത്. നോമിനേഷൻ ആൻഡ് റെമ്യൂണറേഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെ ശുപാർശ ഇതിന് ആവശ്യമാണ്.
കാലാവധി: തുടർച്ചയായി 5 വർഷം വരെ ഒരു ടേമിൽ പ്രവർത്തിക്കാം. പരമാവധി രണ്ട് ടേമുകൾ (ആകെ 10 വർഷം) മാത്രമേ സേവനം അനുഷ്ഠിക്കാൻ സാധിക്കൂ.
കൂളിംഗ് പിരീഡ്: 10 വർഷത്തെ സേവനത്തിന് ശേഷം, അതേ കമ്പനിയിലേക്ക് തിരിച്ചുവരാൻ 3 വർഷത്തെ നിർബന്ധിത ഇടവേള (Cooling-off period) ആവശ്യമാണ്.

പ്രധാന ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും

ബോർഡിന്റെ "വിവേകപൂർണ്ണമായ മനസാക്ഷി" (Conscience-keeper) എന്നാണ് ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവരുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇവയാണ്:

മാനേജ്‌മെന്റ് നിരീക്ഷണം: തീരുമാനങ്ങൾ ഓഹരി ഉടമകളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക.
ന്യൂനപക്ഷ ഓഹരി സംരക്ഷണം: ചെറിയ നിക്ഷേപകരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
കമ്മിറ്റികളിലെ പങ്കാളിത്തം: ഓഡിറ്റ് കമ്മിറ്റി, സി.എസ്.ആർ (CSR) കമ്മിറ്റി തുടങ്ങിയവയിൽ ഇവർ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഓഡിറ്റ് കമ്മിറ്റിയിലെ ഭൂരിഭാഗം പേരും ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരായിരിക്കണം.
തട്ടിപ്പുകൾ തടയുക: കമ്പനിയിൽ നടക്കുന്ന നിയമവിരുദ്ധമോ അവിഹിതമോ ആയ ഇടപാടുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും അവ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക.

പ്രതിഫലം (Remuneration)

ഇവർക്ക് കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ശമ്പളമോ സ്റ്റോക്ക് ഓപ്ഷനുകളോ ലഭിക്കില്ല. പകരം താഴെ പറയുന്നവ ലഭിക്കും:

മീറ്റിംഗുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സിറ്റിംഗ് ഫീസ്.
യാത്രാ ബത്ത.
ഷെയർഹോൾഡർമാർ അംഗീകരിച്ച ലാഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കമ്മീഷൻ.

ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ (Liabilities)

കമ്പനിയിൽ നടക്കുന്ന എല്ലാ തെറ്റുകൾക്കും ഇവരെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, അവരുടെ അറിവോടെയോ സമ്മതത്തോടെയോ നടക്കുന്ന വീഴ്ചകൾക്ക് ഇവർ ഉത്തരവാദികളായിരിക്കും. ശരിയായ ജാഗ്രത (Due diligence) കാണിക്കാത്ത പക്ഷം നിയമനടപടികൾ നേരിടേണ്ടി വരും.

ഉപസംഹാരം

ക്രിക്കറ്റ് മത്സരത്തിലെ റഫറിയെപ്പോലെയാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാർ. അവർ കളി കളിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും കളി കൃത്യമായ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചാണോ നടക്കുന്നത് എന്ന് അവർ ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു. കമ്പനികളിലെ സുതാര്യത നിലനിർത്താൻ ഇവരുടെ സാന്നിധ്യം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ: കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെ നിഷ്പക്ഷനായ കാവൽക്കാരൻ