​കോർപ്പറേറ്റ് എൻവയൺമെന്റ് റെസ്‌പോൺസിബിലിറ്റി (CER): നിയമങ്ങളും പ്രായോഗിക വശങ്ങളും

​കോർപ്പറേറ്റ്എൻവയൺമെന്റ് റെസ്‌പോൺസിബിലിറ്റി (CER): നിയമങ്ങളും പ്രായോഗിക വശങ്ങളും

​ഒരു വികസന പദ്ധതി പരിസ്ഥിതിക്ക് ഏൽപ്പിക്കുന്ന ആഘാതങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും ആ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പദ്ധതി പ്രൊപ്പോണന്റ് (Proponent) ബാധ്യസ്ഥനാണ്. ഇതിനായി മാറ്റിവെക്കുന്ന ഫണ്ടും നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളുമാണ് കോർപ്പറേറ്റ് എൻവയൺമെന്റ് റെസ്‌പോൺസിബിലിറ്റി (CER) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

​1. CER vs CSR: പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ

​പലപ്പോഴും CER-നെ കോർപ്പറേറ്റ് സോഷ്യൽ റെസ്‌പോൺസിബിലിറ്റി (CSR)-യുമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്തമാണ്:

• ​അടിസ്ഥാനം: കമ്പനീസ് ആക്ട് (2013) അനുസരിച്ച് കമ്പനിയുടെ ലാഭത്തിന്റെ (Net Profit) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് CSR തീരുമാനിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ നിയമം (1986) അനുസരിച്ച് പദ്ധതിയുടെ മൊത്തം ചിലവിന്റെ (Project Cost) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് CER നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
• ​സമയക്രമം: ലാഭം ഉണ്ടാക്കിയ ശേഷം മാത്രമേ CSR നിർബന്ധമാകൂ. എന്നാൽ പദ്ധതിയുടെ തുടക്കത്തിൽ, എൻവയൺമെന്റ് ക്ലിയറൻസ് (EC) ലഭിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ CER പ്രവർത്തനങ്ങൾ തീരുമാനിക്കപ്പെടണം.
• ​പരിധി: CSR പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ എവിടെയും ആകാം, എന്നാൽ CER പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആ പദ്ധതി ബാധിക്കുന്ന പ്രദേശത്തിന് (Impact Zone) ചുറ്റുമായിരിക്കണം.

​2. പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ (2020 സെപ്റ്റംബർ 30-ലെ ഉത്തരവ്)

​മുമ്പ് പദ്ധതി ചിലവിന്റെ നിശ്ചിത ശതമാനം (ഉദാഹരണത്തിന് 2% വരെ) തുകയായി കാണിക്കണമായിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ ഉത്തരവ് പ്രകാരം തുകയേക്കാൾ ഉപരിയായി, കൃത്യമായ ഭൗതിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Physical Targets) ആണ് പ്രധാനം:

• ​തുകയുടെ ശതമാനത്തിന് പകരം എന്ത് പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു എന്നത് വ്യക്തമാക്കണം.
• ​ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിസ്ഥിതി പരിപാലന പ്ലാനിന്റെ (EMP) ഭാഗമായിരിക്കണം.
• ​പബ്ലിക് ഹിയറിംഗ് ആവശ്യമില്ലാത്ത പദ്ധതികൾക്കും CER നിർബന്ധമാണ്.

​3. കേരളത്തിലെ മാർഗ്ഗരേഖകൾ (SEIAA Kerala)

​കേരളത്തിൽ SEIAA പുറപ്പെടുവിച്ച നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് CER പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിലായിരിക്കണം:

• ​നടത്തിപ്പ്: പദ്ധതി തുടങ്ങി ആദ്യ രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ CER പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കണം.
• ​പരിപാലനം: പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയാൽ മാത്രം പോരാ, പദ്ധതി കാലയളവ് മുഴുവൻ അവയുടെ പരിപാലനം ഉറപ്പാക്കണം.
• ​ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട്: CER ഫണ്ട് വകമാറ്റി ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കാൻ ഇത് പ്രത്യേക ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിൽ സൂക്ഷിക്കണം.
• ​റിപ്പോർട്ടിംഗ്: പ്ലാന്റേഷൻ, റോഡ് നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയവയുടെ ഫോട്ടോകളും ജിയോ-കോർഡിനേറ്റുകളും സഹിതമുള്ള റിപ്പോർട്ട് എല്ലാ വർഷവും സമർപ്പിക്കണം.

​4. പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

​പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന മേഖലകളിലാണ് CER ഫണ്ട് വിനിയോഗിക്കേണ്ടത്:

• ​കുടിവെള്ള വിതരണത്തിനുള്ള പശ്ചാത്തല സൗകര്യങ്ങൾ.
• ​സർക്കാർ സ്കൂളുകളിലും ആശുപത്രികളിലും ശൗചാലയങ്ങൾ, സോളാർ പാനലുകൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കൽ.
• ​പുഴകളുടെ പുനരുജ്ജീവനം, മഴവെള്ള സംഭരണം.
• ​പ്രാദേശിക കാർഷിക മേഖലയ്ക്കുള്ള സാങ്കേതിക സഹായം.

​ഉപസംഹാരം

നിയമപരമായ ഒരു ബാധ്യത എന്നതിലുപരി, ഒരു പദ്ധതിയും അതിന് ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതിയും തമ്മിലുള്ള ഇഴയടുപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ CER സഹായിക്കുന്നു. സുതാര്യമായ നടപ്പിലാക്കലും കൃത്യമായ റിപ്പോർട്ടിംഗും ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ പദ്ധതികൾക്ക് ജനകീയ പങ്കാളിത്തവും നിയമസാധുതയും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും.