മുത്തലാഖ് വിധി: സ്ത്രീസമത്വത്തിലേക്കുള്ള ഒരു നാഴികക്കല്ല്
ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ വിധിന്യായങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഷയാറ ബാനോ വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (2017). 'മുത്തലാഖ് കേസ്' എന്ന് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ വിധി, മുസ്ലീം സ്ത്രീകളുടെ അന്തസ്സും മൗലികാവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ വലിയൊരു വിപ്ലവമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.
പശ്ചാത്തലം
15 വർഷത്തെ ദാമ്പത്യത്തിന് ശേഷം ഒരു സ്പീഡ് പോസ്റ്റിലൂടെ തന്റെ ഭർത്താവ് മുത്തലാഖ് (തലാഖ്-ഇ-ബിദ്ദത്ത്) ചൊല്ലി വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്തിയതിനെതിരെയാണ് ഷയാറ ബാനോ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ഒരേ ഇരിപ്പിൽ മൂന്ന് തവണ തലാഖ് ചൊല്ലി ഉടൻ വിവാഹമോചനം നേടുന്ന ഈ രീതി ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.
കോടതിയുടെ പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ
സുപ്രീം കോടതിയുടെ അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് 3:2 എന്ന ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് മുത്തലാഖ് നിരോധിച്ചുകൊണ്ട് വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. വിധിയുടെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
* ഭരണഘടനാപരമായ സൂക്ഷ്മപരിശോധന: വ്യക്തിനിയമങ്ങൾ (Personal Laws) ഭരണഘടനയ്ക്ക് മുകളിലല്ല. മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ മൗലികാവകാശങ്ങളെ ലംഘിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ കോടതിക്ക് അതിൽ ഇടപെടാം.
* ആർട്ടിക്കിൾ 14-ന്റെ ലംഘനം: മുത്തലാഖ് എന്നത് യുക്തിരഹിതവും ഏകപക്ഷീയവുമായ ഒന്നാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഇത് ഭരണഘടനയുടെ 14-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന തുല്യാവകാശത്തിന്റെ ലംഘനമാണ്.
* മതപരമായ അനിവാര്യത: മുത്തലാഖ് ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമല്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഖുർആൻ അനുശാസിക്കാത്ത ഒന്നാണിതെന്ന് ഭൂരിപക്ഷ വിധിയിൽ ജസ്റ്റിസ് കുര്യൻ ജോസഫ് പ്രത്യേകം പരാമർശിച്ചു. "ഖുർആനിൽ തെറ്റായ ഒന്ന് നിയമപരമായി ശരിയാകില്ല" എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം.
ആഗോള മാറ്റങ്ങളും ഇന്ത്യയും
ലോകത്തെ പല മുസ്ലീം രാജ്യങ്ങളിലും (പാകിസ്ഥാൻ, ബംഗ്ലാദേശ്, തുർക്കി തുടങ്ങിയവ) മുത്തലാഖ് നേരത്തെ തന്നെ നിരോധിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലീം സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ ഈ ദുരാചാരത്തിനെതിരെ വർഷങ്ങളായി നടന്നുവന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ വിജയമായാണ് ഈ വിധി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
വിധിയുടെ ഫലം
സുപ്രീം കോടതി വിധിയെത്തുടർന്ന്, 2019-ൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ 'മുസ്ലീം വനിതാ (വിവാഹാവകാശ സംരക്ഷണ) നിയമം' പാസാക്കി. ഇതോടെ മുത്തലാഖ് ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി മാറുകയും ചെയ്തു.
> ഉപസംഹാരം:
> ലിംഗസമത്വം, സ്ത്രീകളുടെ അന്തസ്സ്, നീതി എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ വിവാഹബന്ധങ്ങളിൽ സുതാര്യത കൊണ്ടുവരാൻ ഈ വിധി സഹായിച്ചു. ഭരണഘടനാപരമായ ധാർമ്മികത മതപരമായ ആചാരങ്ങൾക്കും മുകളിലാണെന്ന് ഈ കേസ് അടിവരയിടുന്നു.
>
ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ നിയമപരമായ വശങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ മുത്തലാഖ് നിരോധന നിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള (2019 Act) വിശദാംശങ്ങളോ നിങ്ങൾക്ക് അറിയണമെന്നുണ്ടോ? മുത്തലാഖ് ഒഴികെയുള്ള മറ്റ് വിവാഹമോചന രീതികളെക്കുറിച്ച് (ഉദാഹരണത്തിന് തലാഖ്-ഇ-അഹ്സൻ) വിശദീകരിക്കേണ്ടതുണ്ടോ?
