ശബരിമല വിധിയെക്കുറിച്ചുള്ള സുപ്രധാനമായ എല്ലാ വശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തി തയ്യാറാക്കിയ വിപുലമായ ലേഖനം താഴെ നൽകുന്നു. ഒരു നിയമവിദ്യാർത്ഥിക്കോ അഭിഭാഷകനോ പൊതുജനങ്ങൾക്കോ ഒരുപോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന രീതിയിലാണ് ഇത് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ശബരിമല വിധി: ലിംഗനീതിയും ഭരണഘടനാ ധാർമ്മികതയും തമ്മിലുള്ള നിയമപോരാട്ടം
ഭാരതീയ നീതിന്യായ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ വിധിന്യായങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് 2018 സെപ്റ്റംബർ 28-ലെ ശബരിമല വിധി. പാരമ്പര്യങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഒരു വശത്തും, ലിംഗസമത്വവും ഭരണഘടനാപരമായ മൗലികാവകാശങ്ങളും മറുവശത്തും അണിനിരന്ന ഈ കേസ് ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ചലനാത്മകതയെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.
1. പശ്ചാത്തലവും സുപ്രീം കോടതി ഇടപെടലും
നൂറ്റാണ്ടുകളായി ശബരിമലയിൽ 10-നും 50-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന നിയന്ത്രണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി 'ഇന്ത്യൻ യങ് ലോയേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ' ആണ് സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ദീപക് മിശ്ര അധ്യക്ഷനായ അഞ്ചംഗ ബെഞ്ചാണ് ഈ ചരിത്രപരമായ വിധി (4:1 ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ) പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
2. വിധിയുടെ ആധാരശിലകൾ (Key Constitutional Pillars)
ഭരണഘടനയുടെ കാതലായ മൂല്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയാണ് കോടതി ഈ വിധിയിൽ എത്തിയത്. പ്രധാനമായും മൂന്ന് അനുഛേദങ്ങളാണ് ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടത്:
* സമത്വത്തിനുള്ള അവകാശം (Articles 14 & 15): നിയമത്തിന് മുന്നിൽ എല്ലാവരും തുല്യരാണെന്നും ലിംഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവേചനം പാടില്ലെന്നും കോടതി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ആർത്തവം എന്ന ജൈവിക പ്രക്രിയയുടെ പേരിൽ ഒരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രം പ്രവേശനം നിഷേധിക്കുന്നത് ഈ അവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനമാണ്.
* മതസ്വാതന്ത്ര്യം (Article 25): പൗരന്മാർക്ക് മതവിശ്വാസത്തിന് അവകാശമുണ്ടെങ്കിലും അത് പൊതു ക്രമം, ധാർമ്മികത, ആരോഗ്യം എന്നിവയ്ക്ക് വിധേയമാണ്. ഭക്തിയിൽ ലിംഗഭേദമില്ലെന്നും ആരാധനാ സ്ഥലങ്ങളിൽ തുല്യത വേണമെന്നും കോടതി ശരിവെച്ചു.
* അയിത്തോച്ചാടനം (Article 17): ആർത്തവത്തിന്റെ പേരിൽ സ്ത്രീകളെ 'അശുദ്ധരായി' കണ്ട് മാറ്റിനിർത്തുന്നത് ഭരണഘടന നിരോധിച്ച അയിത്തത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഡി.വൈ. ചന്ദ്രചൂഡ് നിരീക്ഷിച്ചു.
3. കോടതി മുന്നോട്ടുവെച്ച പുതിയ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ
കേവലം ഒരു ക്ഷേത്രപ്രവേശന കേസ് എന്നതിലുപരി, ഇന്ത്യൻ നിയമവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പുതിയ ചില ദിശാബോധങ്ങൾ ഈ വിധി നൽകി:
* ഭരണഘടനാ ധാർമ്മികത (Constitutional Morality): മതപരമായ പാരമ്പര്യത്തേക്കാൾ ഭരണഘടന ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന സമത്വത്തിനും അന്തസ്സിനുമാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടത്. ഒരു ആചാരം ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെങ്കിൽ അത് നിലനിൽക്കില്ല.
* അത്യാവശ്യ മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ (Essential Religious Practices): ഒരു മതത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ആചാരങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ ഭരണഘടനാപരമായ പരിരക്ഷയുള്ളൂ. സ്ത്രീ പ്രവേശന വിലക്ക് ഇത്തരത്തിൽ അനിവാര്യമായ ഒന്നല്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.
4. വിയോജന വിധി (Dissenting Opinion)
ബെഞ്ചിലെ ഏക വനിതാ ജഡ്ജിയായിരുന്ന ജസ്റ്റിസ് ഇന്ദു മൽഹോത്ര വിധിയോട് വിയോജിച്ചു. മതപരമായ വിശ്വാസങ്ങളിൽ യുക്തി തിരയാൻ കോടതിക്ക് കഴിയില്ലെന്നും, ശബരിമലയിലെ അയ്യപ്പ ഭക്തർ ഒരു പ്രത്യേക മതവിഭാഗമാണെന്നും (Religious Denomination) അവർ നിരീക്ഷിച്ചു.
5. പുനഃപരിശോധനാ ഹർജികളും ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥയും
2018-ലെ വിധിക്ക് പിന്നാലെ അറുപതോളം പുനഃപരിശോധനാ ഹർജികളാണ് സുപ്രീം കോടതിയിൽ എത്തിയത്. 2019 നവംബറിൽ ഈ ഹർജികൾ വിശാലമായ ഒമ്പതംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന് വിട്ടു.
നിലവിലെ സ്ഥിതി ഇതാണ്:
* സ്റ്റേ ഇല്ല (No Stay): 2018-ലെ വിധി സുപ്രീം കോടതി സ്റ്റേ ചെയ്തിട്ടില്ല, അതിനാൽ നിയമപരമായി പ്രവേശന അനുമതി നിലനിൽക്കുന്നു.
* വിശാലമായ ചോദ്യങ്ങൾ: മതസ്വാതന്ത്ര്യം, അത്യാവശ്യ മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം, മറ്റ് മതങ്ങളിലെ സമാനമായ ആചാരങ്ങൾ (മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ പള്ളി പ്രവേശനം തുടങ്ങിയവ) എന്നിവ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ച് പരിശോധിച്ചുവരികയാണ്.
ഉപസംഹാരം
"പാരമ്പര്യം സമത്വത്തിനും അന്തസ്സിനും മുകളിലല്ല" എന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഈ വിധി നൽകുന്നത്. ലിംഗവിവേചനമില്ലാത്ത ഒരു സമൂഹത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ ശബരിമല വിധി ഒരു വലിയ നാഴികക്കല്ലാണ്. ഭരണഘടനാ ധാർമ്മികതയാണോ അതോ മതപരമായ വിശ്വാസങ്ങൾക്കാണോ കൂടുതൽ മുൻഗണന നൽകേണ്ടതെന്ന കാര്യത്തിൽ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ചിന്റെ അന്തിമ വിധി ഇന്ത്യൻ നിയമചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം കുറിക്കും.
ഈ ലേഖനത്തിൽ ലിംഗനീതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് സുപ്രീം കോടതി വിധികളെക്കുറിച്ച് (ഉദാഹരണത്തിന് ഹാജി അലി ദർഗ കേസ്) കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തണോ?
