കമ്പനികളിൽ എന്തിനാണ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരെ നിയമിക്കുന്നത്?
ഇന്ത്യയിലെ കമ്പനികളുടെ സുതാര്യമായ പ്രവർത്തനത്തിനും മികച്ച ഭരണനിർവഹണത്തിനും (Corporate Governance) ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരുടെ സാന്നിധ്യം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. കമ്പനികളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്തതും എന്നാൽ ഉയർന്ന യോഗ്യതയുള്ളതുമായ വ്യക്തികളെയാണ് ഈ സ്ഥാനത്തേക്ക് നിയമിക്കുന്നത്
നിയമപരമായ നിബന്ധനകൾ (Legal Requirements)
ഇന്ത്യൻ കമ്പനീസ് ആക്ട് 2013 പ്രകാരം ചില പ്രത്യേക വിഭാഗം കമ്പനികൾ നിർബന്ധമായും ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരെ നിയമിച്ചിരിക്കണം:
ലിസ്റ്റഡ് കമ്പനികൾ: എല്ലാ ലിസ്റ്റഡ് കമ്പനികളിലും ബോർഡിലെ ആകെ ഡയറക്ടർമാരുടെ എണ്ണത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് (1/3) ഭാഗം ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരായിരിക്കണം
. അൺലിസ്റ്റഡ് പബ്ലിക് കമ്പനികൾ: ഓഹരി വിപണിയിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിലും താഴെ പറയുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരെയെങ്കിലും നിയമിക്കേണ്ടതുണ്ട്
: പെയ്ഡ്-അപ്പ് ക്യാപിറ്റൽ 10 കോടി രൂപയോ അതിലധികമോ ഉള്ള കമ്പനികൾ
. വാർഷിക വിറ്റുവരവ് (Turnover) 100 കോടി രൂപയോ അതിലധികമോ ഉള്ള കമ്പനികൾ
. വായ്പകൾ അല്ലെങ്കിൽ കടപ്പത്രങ്ങൾ 50 കോടി രൂപയിൽ കൂടുതലുള്ള കമ്പനികൾ
.
SEBI (LODR) ചട്ടങ്ങൾ
സെക്യൂരിറ്റീസ് ആൻഡ് എക്സ്ചേഞ്ച് ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (SEBI) നിബന്ധനകൾ പ്രകാരം കമ്പനിയുടെ ചെയർപേഴ്സന്റെ സ്ഥാനം അനുസരിച്ചും നിയമനങ്ങളിൽ മാറ്റം വരാം:
ചെയർപേഴ്സൺ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആണെങ്കിൽ: ചെയർമാൻ ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ (ഉദാഹരണത്തിന് MD അല്ലെങ്കിൽ CEO) ആണെങ്കിൽ, ബോർഡിലെ പകുതി പേരും ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരായിരിക്കണം
. ചെയർപേഴ്സൺ നോൺ-എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആണെങ്കിൽ: ബോർഡിലെ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരായിരിക്കണം
.
സമിതികളിലെ പ്രാതിനിധ്യം
വിവിധ പ്രധാന സമിതികളിലും ഇവരുടെ സേവനം നിർബന്ധമാണ്
ഓഡിറ്റ് കമ്മിറ്റി: ഭൂരിഭാഗം അംഗങ്ങളും ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർമാരായിരിക്കണം
. നോമിനേഷൻ & റെമ്യൂണറേഷൻ കമ്മിറ്റി: അംഗങ്ങളിൽ മൂന്നിൽ രണ്ട് (2/3) ഭാഗവും ഇവർ ആയിരിക്കണം
. സ്റ്റേക്ക്ഹോൾഡേഴ്സ് റിലേഷൻഷിപ്പ് കമ്മിറ്റി: കുറഞ്ഞത് ഒരു ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടറെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കണം
.
ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടറുടെ യോഗ്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും
കമ്പനിയുടെ പ്രൊമോട്ടർമാരുമായോ ഡയറക്ടർമാരുമായോ സാമ്പത്തികമായോ കുടുംബപരമായോ യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാത്ത വ്യക്തിയായിരിക്കണം ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഡയറക്ടർ
നിലവിൽ ഇന്ത്യയിൽ ഈ തസ്തികകളിലേക്ക് യോഗ്യതയുള്ള ആളുകളുടെ വലിയ ക്ഷാമം നേരിടുന്നുണ്ട്
