പോലീസിന് നിങ്ങളുടെ ഫോൺ പരിശോധിക്കാനാകുമോ? നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട നിയമങ്ങളും സുപ്രധാന കോടതി വിധികളും

പോലീസിന് നിങ്ങളുടെ ഫോൺ പരിശോധിക്കാനാകുമോ? നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട നിയമങ്ങളും സുപ്രധാന കോടതി വിധികളും

മൊബൈൽ ഫോണുകൾ ഇന്ന് വെറുമൊരു ആശയവിനിമയ ഉപാധിയല്ല; അവ നമ്മുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെയും ബാങ്കിംഗ് ഇടപാടുകളുടെയും ഒരു ഡിജിറ്റൽ ശേഖരമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പോലീസ് ഫോൺ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ നമ്മുടെ അവകാശങ്ങൾ എന്താണെന്ന് കൃത്യമായി അറിഞ്ഞിരിക്കണം.

സുപ്രധാന കോടതി വിധികൾ (Landmark Judgments)

നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂടിനെക്കുറിച്ച് വ്യക്തത നൽകുന്ന ചില സുപ്രധാന വിധികളിലൂടെ നമുക്ക് കടന്നുപോകാം:

1. പുട്ടുസ്വാമി വിധി (Justice K.S. Puttaswamy vs. Union of India, 2017)

ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ വിധിയാണിത്. ഒൻപതംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് ഏകകണ്ഠമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു: "സ്വകാര്യത എന്നത് വ്യക്തിയുടെ മൗലികാവകാശമാണ്." മൊബൈൽ ഫോണിലെ ഡാറ്റകൾക്ക് ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരം (Article 21) സംരക്ഷണം ലഭിക്കുമെന്ന് ഈ വിധി ഉറപ്പാക്കുന്നു.

2. വീരേന്ദ്ര ഖന്ന കേസ് (Virendra Khanna vs State of Karnataka, 2021)

ഈ കേസിൽ കർണാടക ഹൈക്കോടതി ചില പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി. അന്വേഷണത്തിനായി ഫോൺ അൺലോക്ക് ചെയ്യാൻ പാസ്‌വേഡ് ചോദിക്കുന്നത് സ്വയം കുറ്റാരോപിതനാക്കുന്നതിന് (Self-incrimination) തുല്യമല്ലെന്നും എന്നാൽ അതിന് കൃത്യമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. അനാവശ്യമായി പോലീസ് ഫോൺ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് തടയാൻ കോടതി ഇടപെടലുകൾ ഈ കേസിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്.

3. റിയാസ് vs യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (Riyas vs Union of India, 2024 - Kerala High Court)

കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ വിധിയിൽ, പ്രതിയോട് പാസ്‌വേഡ് ചോദിക്കാനുള്ള അധികാരം പോലീസിനുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞെങ്കിലും, സ്വകാര്യമായ മറ്റൊന്നും പരസ്യപ്പെടുത്തില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഡിജിറ്റൽ തെളിവുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ സുതാര്യതയും മാന്യതയും പാലിക്കണമെന്ന് ഈ വിധി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥകൾ

 * സെർച്ച് വാറണ്ട് (Section 93 CrPC): കോടതിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളിലേക്ക് കടന്നുകയറാൻ പോലീസിന് അവകാശമില്ല.

 * അടിയന്തര സാഹചര്യം (Section 165 CrPC): ഒരു കുറ്റകൃത്യം നടക്കാൻ പോകുന്നുവെന്നോ, തെളിവ് ഉടൻ നശിപ്പിക്കപ്പെടുമെന്നോ ഉറപ്പുള്ളപ്പോൾ മാത്രമേ വാറണ്ട് ഇല്ലാതെ പരിശോധന നടത്താവൂ.

 * ആർട്ടിക്കിൾ 20(3): ഒരു വ്യക്തിയെ തനിക്കെതിരെ തന്നെ സാക്ഷി പറയാൻ പ്രേരിപ്പിക്കരുത് എന്ന ഭരണഘടനാ അവകാശമാണിത്. ഫോൺ പാസ്‌വേഡ് നിർബന്ധിച്ച് വാങ്ങുന്നത് ഈ അവകാശത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്ന വാദങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.

പൊതുജനങ്ങൾ അറിയേണ്ട ചില കാര്യങ്ങൾ:

 *നിങ്ങൾക്ക് തടയാം: യാതൊരു കേസും ഇല്ലാതെ ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നിങ്ങളുടെ ഫോൺ ചോദിച്ചാൽ അത് നൽകാൻ നിങ്ങൾ ബാധ്യസ്ഥരല്ല.

 * മഹസർ ആവശ്യപ്പെടുക: ഫോൺ പിടിച്ചെടുക്കുകയാണെങ്കിൽ (Seizure), നിർബന്ധമായും 'സീസർ മെമ്മോ' (Seizure Memo) അല്ലെങ്കിൽ മഹസർ നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെടണം.

 *മാന്യമായ പെരുമാറ്റം: പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് മാന്യമായി സംസാരിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്യുക.

 നിയമം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെയാണ്. പോലീസ് അവരുടെ കടമ നിർവ്വഹിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ സഹകരിക്കണം, എന്നാൽ അത് നമ്മുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളെ ലംഘിച്ചുകൊണ്ടാവരുത്.

Adv.Fr.Robin Padinjarekuttu,Kothamangalam

Mob.9947933478