ഒരേ കാര്യത്തിന് എന്തിനാണ് ഇത്രയധികം സാക്ഷികൾ? വിചാരണ വൈകുന്നതിൽ പ്രോസിക്യൂഷനെ വിമർശിച്ച് സുപ്രീം കോടതി; പ്രതിക്ക് ജാമ്യം
വിചാരണ നടപടികൾ അനന്തമായി നീണ്ടുപോകുന്നത് തടയാൻ പ്രോസിക്യൂഷൻ സാക്ഷികളുടെ എണ്ണം നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. ഒരേ വസ്തുതയോ സാഹചര്യമോ തെളിയിക്കാൻ ഒന്നിലധികം സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കുന്നത് കൊണ്ട് പ്രോസിക്യൂഷന് പ്രത്യേകിച്ച് നേട്ടമൊന്നുമില്ലെന്നും, ഇത് കോടതിയുടെ വിലപ്പെട്ട സമയം നശിപ്പിക്കുക മാത്രമേയുള്ളൂവെന്നും ജസ്റ്റിസുമാരായ വിക്രം നാഥ്, കെ.വി. വിശ്വനാഥൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.
വിചാരണാ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ വൈകുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ വർഷങ്ങളായി ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഒരു പ്രതിക്ക് ജാമ്യം അനുവദിച്ചുകൊണ്ടാണ് കോടതി ഈ നിർണായക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
കോടതിയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ:
* ഗുണനിലവാരമാണ് പ്രധാനം, എണ്ണമല്ല: ഇന്ത്യൻ തെളിവ് നിയമം അനുസരിച്ച് ഒരു വസ്തുത തെളിയിക്കാൻ ഇത്ര എണ്ണം സാക്ഷികൾ വേണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ല. മൊഴികളുടെ വിശ്വാസ്യതയും ഗുണനിലവാരവുമാണ് (Quality of evidence) പ്രധാനം. ഒരേ കാര്യം വീണ്ടും വീണ്ടും പറയാൻ പത്തോ ഇരുപതോ സാക്ഷികളെ കൊണ്ടുവരുന്നത് വിചാരണയുടെ വേഗത കുറയ്ക്കാൻ മാത്രമേ സഹായിക്കൂ.
* അനന്തമായി നീളുന്ന ജയിൽവാസം: പ്രതികൾ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് വരെ അവർ നിരപരാധികളായി പരിഗണിക്കപ്പെടണം എന്നതാണ് ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. പ്രോസിക്യൂഷൻ സാക്ഷികളെ കൂട്ടമായി വിസ്തരിക്കാൻ എടുക്കുന്ന സമയം കാരണം വർഷങ്ങളോളം പ്രതികൾ വിചാരണ തടവുകാരായി കഴിയുന്നത് നീതിയുക്തമല്ല.
* ആർട്ടിക്കിൾ 21-ന്റെ ലംഘനം: വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണ (Speedy Trial) എന്നത് ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശമാണ്. പ്രോസിക്യൂഷന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള വീഴ്ചകൾ കാരണം ഈ അവകാശം ലംഘിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ല.
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം:
നീണ്ട ഏഴ് വർഷത്തോളമായി ജയിലിൽ കഴിയുന്ന പ്രതിയുടെ ജാമ്യാപേക്ഷ പരിഗണിക്കുകയായിരുന്നു സുപ്രീം കോടതി. ഈ കേസിൽ ഇനിയും നിരവധി സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കാൻ ബാക്കിയുണ്ടെന്നും വിചാരണ പൂർത്തിയാകാൻ ഇനിയും കാലതാമസമെടുക്കുമെന്നും കോടതിക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടു. ഇത്രയധികം സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഈ കേസിലുണ്ടോ എന്ന് കോടതി പ്രോസിക്യൂഷനോട് ആരാഞ്ഞു.
ഒരേ തരം തെളിവുകൾ നൽകാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും സാക്ഷികളെ വിളിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ വിചാരണ നേരത്തെ പൂർത്തിയാക്കാമായിരുന്നു എന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രതിക്ക് ഇനിയും ജയിൽവാസം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി ഉപാധികളോടെ ജാമ്യം അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു.
നിയമവൃത്തങ്ങളിലെ സ്വാധീനം:
സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഈ നിരീക്ഷണം കീഴ്ക്കോടതികളിലെ വിചാരണാ നടപടികളിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
* സാക്ഷികളുടെ പട്ടിക പരിഷ്കരിക്കൽ: പ്രോസിക്യൂഷൻ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ അത്യാവശ്യമുള്ള സാക്ഷികളെ മാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തി പട്ടിക ചുരുക്കാൻ ഈ വിധി പ്രേരിപ്പിക്കും.
* ജാമ്യത്തിനുള്ള അവകാശം: വിചാരണ വൈകുന്നത് ജാമ്യം ലഭിക്കാനുള്ള ശക്തമായ കാരണമായി പ്രതിഭാഗത്തിന് ഇനി കോടതികളിൽ ഉയർത്തിക്കാട്ടാം.
* സമയബന്ധിത വിചാരണ: കോടതികൾക്ക് വിചാരണാ നടപടികൾക്ക് കൃത്യമായ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കാൻ ഇത് കരുത്തുപകരും.
ചുരുക്കത്തിൽ, സാക്ഷികളുടെ ആധിക്യം കാണിച്ച് വിചാരണ വൈകിപ്പിക്കുന്നത് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് സുപ്രീം കോടതി ഈ വിധിയിലൂടെ നൽകുന്നത്.
